Srpski English
25.05.2011 23:05

 

           Klima u našoj opštini je planinska. Ljeta su kratka i nikada pretopla, a zime su vrlo duge i vrlo hladne, s puno snijega i mećava. Durmitorska oblast pokrivena je snijegom prosječno 120 dana godišnje. Jeseni su nešto toplije od proljeća. U  julu i avgustu  najviša temperatura u prosjeku iznosi 20°C, a u junu i septembru 16°C.

        1952. godine oblast Durmitora proglašena je Nacionalnim parkom, zbog svojih izuzetnih prirodnih bogatstava. Rijeka Tara i njen kanjon 1977. godine UNESCO-vim programom \\\'Čovjek i biosfera\\\' (MAB) uvršteni su u svjetske ekološke rezerve biosfere Od 1980. godine veliki dio opštine, zajedno s nekim dijelovima opština Šavnik, Plužine, Pljevlja i Mojkovac, nalazi se na UNESKOvoj Listi Svjetskog prirodnog i kulturnog nasljeđa. Teritorija Nacionalnog parka danas obuhvata površinu od 39000ha. U nju ulaze osnovni masiv planine Durmitor i kanjoni Tare, Drage i Sušice i gornji dio kanjonske doline Komarnice. Sjedište uprave Nacionalnog parka nalazi se na Žabljaku. Najniža tačka Nacionalnog parka nalazi se na 500mnv, na rijeci Tari (vrelo Nazdruć), a najviša na 2523mnv (Bobotov kuk). Osnovna karakteristka reljefa ovog kraja jeste prostrana visoravan na oko 1.500 m, koja je ograničena sa zapadne strane visokim masivom Durmitora, čijih 48 vrhova prelazi nadmorsku visinu od 2000m, a s ostalih strana, gotovo u potpunosti, izuzetno dubokim kanjonima rijeka. Planina Durmitor jedna je od planina koje pripadaju sjevernim  Dinaridima, Dinarskim planinama, kojima pripadaju gotovo sve planine ovog dijela Balkana. Osim izuzetno dubikih kanjona, nastalih vodenom erozijom, ovaj kraj poznat je i po 18 ledničkih jezera, koja, zbog njihove bistre vode, nazivaju „gorskim očima“.


Durmitor je veoma lijepa i, bez pretjerivanja, posebna planina. Kada je gledamo s njene istočne strane ograničena je vrhovima Savin kuk i Crvena greda, čije su „unutrašnje strane“ strme litice, a spoljašnje, u odnosu na ostale durmitorske vrhove, „blage“ padine. Između unitrašnjih strana ova dva vrha, uzdiže se čitav niz strmih, šiljatih  i teško pristupačnih vrhova, koji čine izuzetan pejzaž u svim godišnjim dobima. Iako na listi visokih vrhova zauzima tek 19. mjesto, vrh Međed koji se nalazi iznad samog Crnog jezera, dominira pejzažom i najprepoznatljiviji je od svih durmitorskih vrhova. Zaista i liči na medvjeda. Ako pažljivo pogledate, prepoznaćete njušku, čelo i leđa jedog ogromnog medvjeda.

 
Pored Bobotovog kuka, koji smo pomenuli i čija je nadmorska visina 2523m, najpoznatiji vrhovi Durmitora su Bezimeni vrh (2487m), Šljeme (2455m), Soa (2440m), Milošev tok (2426m), Bandijerna (2409m), Rbatina (2401m), Lučin vrh (2396m), Prutaš (2393m), Minin bogaz (2387m), Planinica (2330m), Kobilja glava (2321m), Savin kuk (2313m),... Međed (2288m) i Crvena greda (2175m).

Podaci koji slijede, u vezi s vodama i biljnim i životinjskim svijetom, zvanični su podaci Nacionalnog parka Durmitor i preuzeti su iz literature ili web sajta Nacionalnog parka.
 
     VODE 
     
      Dvije najduže i najpoznatije rijeke u ovom kraju su Tara i Piva. Kod Šćepan Polja, u Bosni, sastaju se i formiraju veliku i poznatu rijeku Drinu. Njihove brze i bistre pritoke Komarnica, Vrbnica, Bijela, Tusinja, Bukovica I Draga – presjecaju svojim kanjonima čitav durmitorski kraj. Najveći hidrografski značaj  imaju kanjoni Tare, Pive, Komarnice I Sušice, koji su, ujedno, i najljepši kanjoni durmitorske oblasti.

      Kanjon Tare najljepši je kanjon u ovom kraju, najdublji je kanjon u Evropi i drugi po dubini na svijetu, poslije Kolorada. Njegova dužina je 68 km, a dubina ide do 1,300m (kota Ćurevac – vidikovac). O splavarenju Tarom, radi koga mnogi turisti dolaze na Durmitor, govorićemo opširnije u dijelu Izleti.

 Na teritoriji samog Nacionalnog parka stalni vodotokovi (rijeke i potoci) jesu:

Tara, Komarnica, Grabovica, Mlinski potok, Ljutica.

 Najvažniji povremeni vodotokovi su:

Otoka (Zabljacka rijeka, Jezerštica), Sušica, Draga,  Vaškovska rijeka, Selacka rijeka.

     Pored rijeka, lednička jezera jedan su od prirodnih hidrofenomena i ljepota ovog kraja. Ima ih u šumama, na livadama visoravni i u samoj planini, među visokim vrhovima. Svako je lijepo na svoj način i predlažemo vam da ih što više vidite.

 

Naziv

Nadmorska visina

Površina m²

Maximalna dubina m

Crno jezero (Veliko i Malo)
Zminje jezero
Jablan jezero
Barno jezero
Modro jezero
Valovito jezero
Srablje jezero
Pošćansko jezero
Veliko Skrčko jezero
Malo Skrčko jezero
Zeleni vir
Vir u Lokvicama
Sušićko jezero
Zabojsko jezero
Zminičko jezero*
Vražje jezero*
Riblje jezero*
Gostaja*

* Izvan granica NP

1 442
1 495
1 788
1 489
1 625
1 695
1 623
1 495
1 700
1 730
2 028
1 693
1 140
1 147
1 285
1 411
1 409
1 470

516 200
18 000
17 470
80 000
7 300
11 600

15 300
56 800
10 800


80 000
27 600
40 000
118 310
42 400

24,50
7,70
8,50
1,90
3,30
3,50
1,50
3,60
17,20
15,20
2,50
4,00
5,00
18,80
3,80
10,60
5,50

 

    Tri kilometra od centra Žabljaka nalazi se najpoznatije, najveće i najljepše – Crno jezero. Ledničkog je porijekla, kao i ostala. U toku proljeća, najčešće u junu, jezero počne da se puni vodom s planine, u stvari otopljenim snijegom. Uz pravu „eksploziju“ u jednom trenutku voda s planine pojuri u jezero i ono počne da se puni. Ovaj fenomen naziva se „Čeline“, a punjenje počinje „pucanjem Čelina“. Najviše vodopada koji pune Crno jezero nalazi se na Malom jezeru. Na stazi oko jezera obilježeno je mjesto „Čeline“. Punjenje jezera traje dvije, tri nedjelje i u tom periodu voda doseže skoro do asfalta. Višak vode izlazi iz jezera rijekom Otokom (ispod mosta na lijevoj strani jezera), koja u blizini fudbalskog igrališta, u dolini ispod gradića, ponire u zemlju. Utvrđeno je da voda iz Otoke završava u rijeci Tari, a da voda iz malog Crnog jezera, dubinama i putevima koji idu ispod planinskog masiva, završava u rijeci Pivi. Ovaj geografski fenomen naziva se bifurkacija. Od trenutka kada Čeline prestanu da „rade“, jezero počinje da se povlači, tako da je njegov nivo u avgustu, posebno ako je ljeto sušno, neuporedivo niži od nivoa u junu. Vrlo često se u toku avgusta pojave stijene koje se nalaze između velikog i malog jezera, tako da odlazak čamcem do malog jezera postaje nemoguć. Ponekad čeline „puknu“ i u toku jeseni, ako ima mnogo padavina i ako niske temperature zakasne.

 
        U blizini Crnog jezera, u dubokoj šumi, nalaze se Zminje i Barno jezero, oba okružena dubokom četinarskom šumom.
Izuzetno su lijepa „planinska“ Škrčka jezera, Modro jezero i Zeleni vir i „livadska“ jezera – Vražje i Riblje.
    

FLORA  

    Izvanredno bogatstvo vaskularne flore Durmitora predstavlja prirodni fenomen od posebnog naučnog, prije svega fitogeografskog i ekološkog interesa. Na teritoriji Durmitora, uključujući i kanjone Tare i Pive, konstatovano je ukupno 1.325 vrsta koje su svrstane u 484 roda i 129 familija.

 Durmitor je jedan od najznačajnijih refugijalnih centara arkto-tercijarne visokoplaninske flore. Stari oblici, predstavljeni endemičnim i endemo-reliktnim vrstama i rodovima to na najbolji način pokazuju.

U odnosu na cjelokupnu endemičnu floru masiva Durmitora čak 77% otpada na visokoplaninske endemite (iznad 1.500 mnv), odnosno 122 endemične vrste grupisane u 70 rodova i 30 familija:

Balkanski endemi:

Acer heldreichii Orph. - planinski javor

Pinus heldreichii Christ – munika

Edraianthus montenegrinus Horak- crnogorski zvončić

Edraianthus jugoslavicus Lakusic- jugoslovenski zvončić

Daphne blagayana Freyer- Dafnijev jeremičak

Moltkea petraea (Tratt.) Griseb- modro lasinje

Iris bosniaca Beck. - bosanska perunika

Pancicia serbica Vis. - srpska pancicia

Potenttila montenegrina Pant.- crnogorska petoprsta

Amphoricarpus autariatus Blec.& Mayer- krcagovina

Crepis incarnata (Wilf.) Tsch.subsp. dinarica (Beck) - Dinarski dimak

Euphorbia montenegrina (Bald.) Maly- crnogorska mlječika

Micromeria croatica (Pers.) Schott.- hrvatski vrišić

Lilium bosniacum Beck. - bosanski ljiljan

Viola speciosa Pant.- ljubičica

Aubrietia croatica Sch. N. Ky.- hrvatska tarcuka

Crnogorski endemi:

Gentiana laevicalyx Rohl. – lincura

Edraianthus glisicii Cerw.& Soska - Glisićev zvončić

Verbascum durmitoreum Rohl. - durmitorska divizma

Carum valenovskyi Rohl.Viola nicolai Pant. - Nikolaeva ljubičica

Daphne malyana Blecic -Malijev jeremičak

Valeriana brauni-blanquetii Lakusic – ogoljen

Vrste zaštićene Zakonom o zaštiti prirode:

Edraianthus glisicii - Glisićev zvončac

Daphne malyana – jeremičak

Lentopodium alpinum – runolist

Taxus baccata – tisa

Adenophora lillifolia - ljiljanolista zvončika

Gentiana lutea subsp. symphyandra- lincura

Trollius europaeus – jablan

Pinguincula balkanika - balkanska muvara

Aster alpinus subsp. dolomiticus- alpski zvjezdan

Erica carnea - obični vrijes

Eryngum alpinum - alpski kotrljan

Orchis cordigera - kaćun vonjav

Menyanthes trifoliate – vodena bokvica

FAUNA

Sastav životinjskog svijeta durmitorske oblasti prvenstveno je određen geografskim faktorom. Osim geografskog faktora na raznovrsnost životinjskog svijeta uticali su orografski, klimatski, istorijski i antropogeni faktori koji su uslovili današnji sastav faune sa prisustvom endemo-reliktnih tercijarnih i glacijalnih vrsta. U skladu s ovim, živi svijet Durmitora je dijelom planinski, dijelom visoko planinski, ali i sa evidentnim prisustvom oblika koji ne pripadaju planinskm ekosistemima, već prije ravničarskim. Značajno je prisutan i faunistički uticaj Mediterana.

MAMALIA (SISARI)

Spalax leucodon - slijepo kuče

Mustella erminea - hermelin

Lutra lutra - vidra

Capreolus capreolus - srna

Ursus arctos - medvjed

Rupicapra rupicapra - divokoza

Mustela putorius - mrki tvor

Sciurus vulgaris - vjeverica

Canis lupus - vuk

Mustela nivalis - riđa lasica

Lynx lynx - ris

 
ORNITOFAUNA
Na prostoru Durmitora, ukljucujuci i kanjon Tare, nalazi se 163 vrste ptica i zasticene su skoro sve vrste.
Tetrao urogalis - veliki tetrijeb
Arthus cipilcheta - planinska trepetljika
Prunella colaris - planinski popić
Oenanthe oenanthe - obična bjelka
Phoenichurus phoenichurus - crvenorepka
Athus pratensis - livadska trepetljika
Anthus campestris - stepska trepetljika
Aquila chrysaetos - suri orao
Gyps fulvus - bjeloglavi sup
Falco tinunculus - vjetruška
Corvux corax - gavran
Dubrocopus lilifordi - Lilifordov djetlić
Accipiter nisus - kobac
Parus montanus - planinska sjenica
Cinclus cinclus - vodeni kos
Erihacus rubecula - crvendac

Istorija Kultura Umjetnost Nacionalni park
Vremenska prognoza Info. o putevima Facebook Google maps